W dniu 10 września 2008 weszła w życie nowelizacja ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Projekt nowelizacji tej ustawy został przygotowany w Ministerstwie Infrastruktury. Dzięki tym zmianom zostanie znacznie skrócony proces przygotowania inwestycji drogowych.
Najważniejsze rozwiązania zawarte w ustawie:
1. połączenie dwóch dotychczasowych decyzji (o ustaleniu lokalizacji drogi i o pozwoleniu na budowę) w jedną – decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, efektem czego będzie skrócenie czasu na wydanie decyzji z 5 miesięcy do 3;
2. uregulowanie kwestii właściwości organów w przypadku gdy decyzja obejmuje obszar więcej niż jednego województwa;
3. udzielenie zezwolenia na dokonanie przebudowy istniejących sieci uzbrojenia terenu oraz przebudowy dróg innej kategorii niż realizowana bezpośrednio w decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji bez potrzeby uzyskiwania odrębnych decyzji;
4. sankcje karne dla organu, który nie wyda decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku;
5. z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanie się ostateczna, wygasać będą ograniczone prawa rzeczowe ustanowione na objętej decyzją nieruchomości bądź na prawie użytkowania wieczystego;
6. w przypadku, gdy inwestycja drogowa wymagałaby przejścia przez tereny wód płynących bądź tereny linii kolejowej właściwy zarządca drogi będzie uprawniony do nieodpłatnego zajęcia tego terenu na czas realizacji tej inwestycji;
7. nałożenie na Lasy Państwowe obowiązku dokonania nieodpłatnie wycinki drzew i krzewów oraz ich uprzątnięcia;
8. przedłużenie działania ustawy do roku 2020;
9. obowiązek wysyłania przez organ zawiadomienia o wszczęciu postępowania do wnioskodawcy, oraz do właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem na adres określony w katastrze nieruchomości;
10. przedłużenie terminu na wydanie nieruchomości z 30 dni do 4 miesięcy;
11. decyzja o ustaleniu odszkodowania za nieruchomości wydawana będzie w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna;
12. połączenie wypełnienia przesłanki „słusznego odszkodowania” ze stworzeniem „zachęty” dla dotychczasowego właściciela bądź użytkownika wieczystego do wcześniejszego wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń:
• powiększanie odszkodowania o kwotę równą 5% wartości nieruchomości gdy zostanie ona wydana zarządcy drogi w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna;
• właściciele budynków lub lokali mieszkalnych otrzymają 10 000 zł na pokrycie dodatkowych wydatków np. związanych z poszukiwaniem nowej nieruchomości, podatkami i opłatami związanymi z jej nabyciem czy przeprowadzką.